Schooltrauma

Bijgewerkt op 3 mei 2022

Schooltrauma – wat is dat?

De meeste mensen hebben nog nooit van schooltrauma gehoord.

Wat is schooltrauma? Het is een trauma dat je oploopt door school, zoals het woord aangeeft. Vandaag op Google ‘wat is een schooltrauma’ levert ruim 31.000 zoekresultaten op.

Voordat ik een stukje van ons persoonlijke verhaal deel, wil ik graag benadrukken dat kinderen echt een trauma kunnen oplopen als ze 5 dagen per week, de hele dag in een omgeving moeten zijn waar ze zich niet prettig voelen, onveilig voelen, eenzaam voelen, niet op hun gemak, niet op hun plek.

Hoe jonger het kind, hoe meer emoties. Hele jonge kinderen kunnen uiteraard niet precies hun gevoelens omschrijven, hun gedachten.

Ze laten dat zien met hun lichaamstaal, en gedrag.

Als dat niet gelukkig, gezellig en ok is, is er dus iets aan de hand. Er is geen enkel argument te bedenken dat probeert schooltrauma af te zwakken of minder erg te maken.

5 van de 7 dagen. De hele dag. Verplicht.

Je staat er mee op en je gaat er mee naar bed. Elke dag opnieuw. Een grote overbelasting voor een kind.

De ouders brengen hem of haar elke dag naar deze plek. Daarover later meer. Op school wordt het kind niet begrepen. Niet door de andere kinderen, niet door de leerkrachten.

Dat heeft een kind heel snel door en de gevolgen zijn eenzaam voelen, onzeker, anders. Een behoorlijke impact geeft dat. Lastig om duidelijk te maken wat je voelt, ook aan je vader of moeder. Zij brengen je er immers dagelijks naar toe.

Stel je eens voor, dat je een verschrikkelijk ongeluk meemaakt. Of een overval. Of een angstige of gevaarlijke gebeurtenis, ’s avonds in het donker. Dat wil je nooit meer meemaken, en je wil nooit meer naar die plek. Zo snel mogelijk vergeten, en verwerken.

Elke dag weer

In het geval van een schooltrauma, blijft het trauma aanwezig. Met de volle 100% procent. Er is geen moment dat het stopt, er is geen gelegenheid tot rust te komen, laat staan te verwerken. Dit heeft grote gevolgen.

Je hebt vast wel eens gehoord van fight, flight, freeze. De primaire reacties in een heftige situatie. Als freeze de reactie is, kun je misschien bedenken wat dat doet met de emotionele ontwikkeling van een jong kind.

Melanie Hayes, oprichter en Director van Big Minds Unschool in California over schooltrauma:

Both of these responses are equally dangerous. The exploders are often labeled as emotionally disturbed and treated accordingly. The imploders may become depressed and even suicidal. Both imploders and exploders are seen as difficult, damaged children and parents are blamed for their failure to raise children who will comply with the school rules.

Melanie Hayes

Leerplicht is de boosdoener

In Nederland word je verplicht je kind naar school te brengen. En o wee als je 1 dag mist!

Ook al is de wet helder over ‘geoorloofd verzuim’ (zo heet dat als je ziek bent, de term alleen al), in de praktijk zijn er iets te veel mensen die dat opvatten als een middel om ouders, maar vooral het kind onder druk te zetten. Met alle schadelijke gevolgen van dien.

In veel landen, met name in de Engelstalige wereld, kunnen ouders hun kind van school halen, als duidelijk is dat het niet gaat op school. Dat kan liggen aan het onderwijs aanbod, maar ook bijvoorbeeld in geval van pesten, of het beperken in de ontwikkeling wegens gebrek aan kennis en expertise.

In Nederland, als je kind eenmaal is ingeschreven op een school, ook al gaat het maar om 2 weken kleuterschool voor een kind van 4! (de gemiddelde basisschool startleeftijd in de wereld is 6 jaar. Soms 5, soms 7 jaar, 4 jaar is echt uitzonderlijk) zit je voor altijd vast in het systeem.

Dat kost ouders vaak jaren van hun leven, veel strijd en stress. Wat dat met kinderen doet, daar denken de instanties niet over na.

En dan begint de ellende. Hoe verder een kind van de ‘gemiddelde’ (opgelegde) leerlijn staat, hoe eerder het mis gaat. Het is een neerwaartse spiraal. Het kind geeft al vrij vroeg signalen. Niet naar school willen. Niet meedoen aan activiteiten, geen werkjes maken. Dat noemt men dan denigrerend ‘schoolweigering’, het kind moet en zal immers naar school, ondanks dat het schade brengt en het kind daar overduidelijk niet wil zijn.

Dwang en drang

Ouders kennen hun rechten vaak niet, en een lange zoektocht begint. Waar het onderwijsveld, de overheid aan het werk moet volgens eigen beleid, worden ouders voor de kar gespannen.

Zij komen terecht in een doolhof van regels, instanties, geldpotjes, voorwaarden en soms zelfs testen en andere onzin. Het is als een moeras, een swamp. Drijfzand. Het is onvermijdelijk dat de ouders ook vastlopen.

Afhankelijk van de opjaagdrift van de overheid (leerplichtambtenaren, school of andere instanties) worden de kinderen, om wie het gaat, steeds meer beschadigd. Ze voelen dat het om hen gaat, dat er iets mis is met hen, dat het hun schuld is. In hun eentje kunnen ze niet op tegen zoveel volwassenen. Ze exploderen of imploderen. Een periode vol stress, nachtmerries, heftige emoties.

De volgende kapstok is gevonden. Het kind heeft een stoornis, roept de een. Het gedrag is onhandelbaar, schreeuwt de ander. Psychologen, onderzoeken, therapie, medicatie. Van alles wordt bedacht en het liefst ook uitgevoerd. Heeft het zin? Resultaat? Wat is eigenlijk gewenst?

Hoe langer de instanties inzoomen op de druk het kind naar school te krijgen, hoe slechter het met het kind gaat. Eindeloos praten, vergaderen, het zoveelste dwangmiddel inzetten verergert de situatie en vergroot het schooltrauma.

Wat heeft een kind met schooltrauma nodig?

Een trauma is ernstig. Een kind met schooltrauma verdient rust, respect, aandacht, liefde. Als er geen herstel kan plaatsvinden, komt er ook geen volgende stap. Zoals het volgen van lessen, onderwijs. Naar behoefte.

Schooltrauma geeft aan dat een kind een trauma heeft. Dat wordt veroorzaakt door school. Alles wat schoolgerelateerd is, is een trigger en draagt niet bij aan herstel. Toch is dat wat er gebeurt in Nederland. Dwang en drang wordt toegepast. Dat is dus moedwillig en opzettelijk een kind nog meer beschadigen. Ik kan me niet voorstellen dat er ook maar een ouder te vinden is die dat graag wil voor zijn of haar kind.

Een kind met schooltrauma, het is in feite te erg dat je dit kunt opschrijven, heeft behoefte aan rust en herstel. Meer niet. Zich veilig voelen, zelfvertrouwen terugkrijgen, eigenwaarde. Aandacht. Gehoord worden, gezien worden. Begrepen worden.

IK WIL NIET NAAR SCHOOOOOOOL!

Vol enthousiasme begon de oudste aan school (nog geen 4). Eindelijk! Zijn leerhonger zou gestild worden. Met zijn IQ ver boven de 145, gelijkmatig verdeeld over alle onderdelen van de IQ test, werd schoolbezoek een totale teleurstelling. Het duurde nog geen 2 maanden.

En toen begon het. SCHREEUWEN. HUILEN. ELKE OCHTEND. SOMS WEL EEN UUR LANG. IK WIL NIET NAAR SCHOOL! Dat heeft hij 3 maanden volgehouden. Toen implodeerde hij.

Een moederhart breekt in duizend stukken. De school, die totaal geen enkele kennis had van hoogbegaafdheid, en de kleuterjuf die haar wenkbrauw optrok als hij 5 minuutjes later haar ‘wiskundeles’ in kwam, heeft ongelooflijk veel schade toegebracht. Ze hebben mijn kind ontkend in zijn zijn, zijn kunnen, zijn diepste wezen. Kinderen en leerkrachten pestten hem dagelijks. Als ouder word je weggezet als lastig en veeleisend, de schuld ligt natuurlijk altijd buiten school. Hoeveel tips en materialen ik ook aandroeg, alles werd genegeerd.

Hij was op

Na twee maanden was hij op. Hij lachte niet meer. Hij praatte weinig. De Donald Duck en een speelclubje (2,5 uur elke woensdag), en de weekenden laadden hem net genoeg op om niet helemaal om te vallen. In de schoolvakanties kwam hij een beetje bij. Zonder hulp, advies en enige steun kwamen we in een stroomversnelling van informatie verzamelen, oudergroepen online, hoogbegaafdheidsspecialisten.

Een kleine 1,5 jaar later ging het niet meer. We gingen op zoek naar een andere school, niet wetende hoe fantastisch thuisonderwijs en unschooling kan zijn voor een uitzonderlijk hoogbegaafd kind.

De schreeuwende LPA

Na 10 afwijzingen en onder druk van de schreeuwende leerplichtambtenaar dat hij toch echt NAAR SCHOOL MOEST WANT ANDERS…. hadden we de allerlaatste schooldag voor de zomervakantie een school gevonden. De keuze was niet vanwege het onderwijsaanbod en de expertise van hoogbegaafdheid of de bereidheid te investeren in passend onderwijs.

Het was vanwege de enorme druk van leerplicht. Hij wilde niet. Ik zei, het is vast leuk. Nieuwe kans, vriendjes misschien. Kinderen uit allerlei landen, van allerlei niveaus. Ik dacht nog, de behoefte aan kennis en het stillen van de leerhonger doe ik zelf wel, als hij maar fijn kan spelen met andere kinderen.

Zombificeren

De tweede school was eveneens een drama. Hij was binnengehaald vanwege het leerlinggeld. Alles werd geweigerd. In het begin probeerde hij nog de clown van de klas te zijn. Het ging snel bergafwaarts. Hij was veel thuis. Kritiek van school, er is veel verzuim. Hij was vaak ziek. Werd steeds zwakker.

Na 1,5 jaar ging het niet meer. Hij viel direct uit school op de bank in slaap. Een mannetje van 7 jaar. Hij sprak niet meer. Hij schreef briefjes aan me als hij iets wilde. Zijn nieuwsgierigheid, zijn vrolijkheid, zijn onverzadigbare behoefte aan kennis was weg. Totaal kapot. Een zombie. Een kind van 7 jaar, gezombificeerd.

We hebben zelf een woord toegevoegd aan de Nederlandse taal: zombificeren.

Meer dan genoeg hadden we gedaan. Talloze gesprekken. Overal gezocht naar extra geld voor begeleiding op school. School deed dat niet, dat deed ik. Ondertussen, in al die jaren, was het een dagtaak geworden. Ik had er eigenlijk al jaren een parttime baan bij. Alle tijd ging zitten in mijn kleine man.

Ik kwam terecht in een groep voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Iemand adviseerde een andere groep, over thuisonderwijs.

3 dagen online en ik was om

3 dagen lang heb ik nonstop online gezeten en gelezen over thuisonderwijs. Ik was gelijk om. Dit was het. Dit paste helemaal bij mijn kind.

Omdat hij niet meer naar school kon, niet meer praatte en meer ziek thuis was dan op school, en al heel lang niets meer deed (hij vertelde later dat hij maandenlang uit het raam zat te staren) was het tijd om aan de juridische bel te trekken. Een beroep op vrijstelling. Ik ging op zoek naar een hoogbegaafdheidsspecialist. Een warm bad, iemand ontmoeten die je begrijpt.

Zij constateerde dat hij zo beschadigd was, dat hij permanente ontheffing van de leerplicht nodig had om te kunnen herstellen en zich kon ontwikkelen op zijn eigen manier, met individueel, (thuis) onderwijs.

Ik vergeet nooit meer de minutenlange knuffel middenin de supermarkt toen hij de brief had gezien waar dat in stond en hij, een week later, had besloten dat hij dat ook echt kon geloven. Wat een opluchting. Wat was hij blij!

Wat voor ons een afsluitend moment was van jarenlang ellende en trauma, werd een nieuw begin van nog eens 3 jaar instantieterreur. Daarover meer in een andere blog.

Leren, onderwijs, ontwikkelen

Als er sprake is van schooltrauma, is onderwijs het minste waar je je zorgen over hoef te maken. De bibliotheek is als vanouds een onuitputtelijk leerbron (leesboeken, stripboeken, themaboeken, etc).

Inmiddels is het internet 25 jaar jong en is ook een onuitputtelijke bron van onderwijs geworden. Bedenk het, en het is er.

De keuze varieert van exact hetzelfde leren als op school, tot cursussen of ander lesaanbod in een vakgebied van jouw interesse. Van natuurkunde tot Chinees, van programmeren tot schilderen, van reizen tot koken. Het aanbod is gratis, betaald, losse videos, als cursus, individueel of in groepen.

Lekker veel de natuur in, naar buiten, dat is onderwijs for real. Helend, heerlijk en altijd genoeg aanbod. De hele dag binnen zitten, daar wordt geen kind vrolijk van.

Daarover dus geen zorgen. Het belangrijkste is om een kind te kunnen bieden wat hij of zij nodig heeft. Rust, aandacht, dat is wel een eerste vereiste.

Thuisonderwijs is een hele goede manier om een kind te laten leren, en de interesse, de natuurlijke nieuwsgierigheid weer te laten opbloeien en herstellen. Kinderen leren alleen vanuit intrinsieke motivatie.

Onderwijsheid

Thuisonderwijs is passend als school niet past. #niksmismee

Maanden, jaren vergaderen, ouders opjagen … alleen in NL omdat men hier denkt over kinderen te kunnen beslissen. Ouders doen dat. Niemand anders. Andere betrokkenen kunnen adviseren. Men verwart dat vaak met dwingen.

Herken je dit bij je eigen kind? Heb je dit ook meegemaakt, of ken je iemand die in deze situatie zit? Deel deze blog, reageer. Kinderen met schooltrauma, het moet stoppen.

De gevolgen van PTSS

Een mooie uitleg van trauma bij hoogbegaafden en hoe dit vaak niet wordt onderkend en herkend.

Emotional Intensity – Instagram

Auteur: Leren met je Hart

Steeds meer ouders hebben interesse in onderwijs thuis en in unschooling. Het boek 'Leren met je Hart' is verschenen. Verkrijgbaar op Amazon.nl, KOBO, iBooks en Google Books, Bol.com en BoekenBestellen.nl en bij de lokale boekhandel. De Minecraft Club Creative biedt integrale educatieve content voor uitzonderlijk hoogbegaafde kinderen die niet naar school gaan. Op de blog vind je tientallen artikelen en vertalingen over individueel onderwijs, voor de kinderen in de 21e eeuw.

7 gedachten over “Schooltrauma”

  1. Ik doorsta momenteel hetzelfde met mijn dochter van 10. Ze valt al drie jaar uit op school dus ik dacht haar in te schrijven in huisonderwijs maar aangezien ik dat niet deed voor 03 september van het schooljaar gaat dat niet zonder de vermoeiende bemoeienissen van allerlei schoolinstanties. Mijn kind wordt onder druk gezet om toch maar contact te hebben met school & leerkracht en ik word behandeld alsof ik het kwaad voor mijn kind in hoogste persona ben. Heel stresserend, heel vermoeiend mijn dochter wordt er ondertussen letterlijk ziek van.

    Geliked door 1 persoon

  2. Wat ontzettend naar voor jullie. Dit is puur machtsmisbruik van de bureaucratie. Er wordt niet gekeken naar het kind, of de mens, maar de regels. Ik hoop dat je (juridische) bijstand krijgt om dit af te sluiten. Rust is het allerbeste middel om te helen. Veel sterkte.

    Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: